Alîm

Alîm isminin sırrı

Alîm, malûmların çokluğunda kendi birliğini bilendir. Konevî Hz. ilmi, bilenin zâtında gerçekleşen özel bir taalluk olarak tarif eder: ilim, bilenden bilinene uzanan bir nispettir ve bu yüzden bilinene tâbidir.

Keşif ehli, akılcıların aksine, ilmin bilinen üzerinde bir tesiri olmadığını söyler. İmkânsızı bilmek imkânsızı var etmez; bilakis imkânsız, bilene kendi imkânsızlığının bilgisini verir. Varlık ilimden değil, kavilden ve kudrettendir. Yani Hakkın bir şeyi bilmesi, o şeyi olmaya mecbur etmez.

“

İlim ya zâtîdir ki o Hakkın ilmidir, ya da vehbîdir: çalışmayla elde edilmeyen, verilen ilim. Hızır Aleyhisselâm'a verilen bu ilimdir ve yolu, her varlığın Yaratanına dönük husûsî yüzünü bilmektir. Her mevcûdun Hakka bakan böyle bir yüzü vardır ve oradan, başkasının bilemeyeceği bir bilgi alır.

Sadreddin Konevî Hz., Şerhu Esmâillâhi'l Hüsnâ (çev. Ekrem Demirli, İz Yayıncılık)