İnsanın ruhu ezelî bir bilgiyi taşır. Doğmadan önce ona bir bilgi üflenmiştir. Bu bilgi kelimelerle anlatılamaz, sayfalara yazılamaz. Sadece hissedilir. İbn Arabi bu bilgiyi hatırlama olarak tanımlar. Ona göre insan bu dünyaya gelirken unutmayı kabul etmiştir. Ama unuttuğu şeyi içinde taşımaya devam eder. Bu yüzden bazen bir ses, bir bakış, bir an sarsar insanı. Çünkü içindeki bilgi, dışarıdaki işaretle temas etmiştir. O temas anında zaman susar. Dış dünya bulanıklaşır. İnsan kendi içine döner. Ve o içe dönüşte bir bilgi belirir. Bu bilgi dışarıdan gelen değil, içeriden doğan bir bilgidir. Buna ne akıl hükmedebilir ne de dil anlatabilir. Çünkü bu bilgi, ilahi olanın izidir.

Zamanın içinde yaşarken bu ilahi bilgi kendini gizler. Gündelik telaşlar, takvimler, hesaplar bu bilgiyi örter. Ama insan bir gün durmayı öğrenirse, zamanın gürültüsünün altından ince bir ses yükselir. O ses bir çağrıdır. Kalbinin derinliklerinden gelen bir davet. İbn Arabi’nin dediği gibi, her insan kendi içinde bir peygamber sesi duyar. Bu ses, bir şey öğretmez, bir şeyi hatırlatır. Çünkü öğretilen şey dıştan gelir. Ama hatırlanan şey içeriden yükselir. Ve bu yükseliş zamanın ötesindedir. Ne dünle sınırlıdır ne de yarınla. O ses bugüne, bu ana, senin tam şu anda olduğun yere aittir. Ve bu yüzden o bilgi kutsaldır. Çünkü başka hiçbir yerde değil, sadece sende açığa çıkar.

Zaman, ilahi bilginin üzerini örten bir örtü gibidir. Her gün, her saat o örtüyü biraz daha kalınlaştırır. Ama bir an gelir, o örtü yırtılır. Bir kayıpla, bir yalnızlıkla, bir bakışla, bir seher vaktiyle. Ve insan o an içinde bir boşluk hisseder. Bu boşluk korkutucu gibi görünür. Ama aslında ilahi bilginin yeniden doğduğu yerdir. Çünkü doluluk kendini anlatmaz. Ama boşluk bir davettir. Boşalan her kalp, hakikatin gelmesine hazırlanır. Zamanın dışına taşmak da böyle başlar. Önce bir yavaşlama olur. Sonra bir fark ediş. Ardından bir sessizlik. Ve sessizlikte bir bilgi belirir. Bu bilgi dıştan gelen değil, doğrudan kaynağa bağlı olandır. Ve bu bilgiye ulaşıldığında zaman artık anlamını yitirir. Çünkü hakikat zamana bağlı değildir. O sadece anın içine gizlenmiştir. Gören göz, o anı yakaladığında, artık zamanın zincirlerinden kurtulur.

İbn Arabi der ki, Allah her an yeni bir yaratış üzerindedir. Bu demektir ki her nefes yeni bir bilgidir. Her nefes yeni bir açılıştır. İnsan bunu fark ettiğinde, artık bilgi peşinde koşmaz. Bilgiyi kendinde duyar. Her duyguda, her karşılaşmada, her sessizlikte bir ders vardır. Zamanın ötesine geçmek, bu dersleri dışarıda değil içeride aramakla başlar. Çünkü dışarıdaki zaman sana başkasının takvimini sunar. Ama içindeki zaman, sadece sana özel bir kitap açar. O kitapta satırlar yoktur, ama anlamlar akar. O kitapta sayfa çevirmezsin, sadece durur ve beklersin. Ve ilahi bilgi sana açılır. Çünkü sen ona açılmışsındır.