Bu gecenin menzili (durağı)

Ay bu gece yirmi sekiz menzilin on altıncı durağındadır: Zebânâ. İki kıskaç, iki arada kalmak. Erzurumlu İbrahim Hakkı Hz. Ay'ın hızlı hareketiyle on iki burcu yirmi sekiz günde dolaştığını, her gece bir yıldızla hizalandığını ve o yıldızın bir menzil sayıldığını bildirir. Gök her gece başka bir kapının önünde durur; insan da öyle.

Zebânâ menziline giren, iki dünya arasında bulur kendini: görmek ile anlamak, bilmek ile hissetmek, özgürlük ile bağlılık. Sen Delv (Kova) burcundasın; her zaman iki arada kaldın zaten. Aklın ileriye gider, kalbin geride durur. Söylemek istersin, susmak gerekir. Bu menzil senin ebedî durağındır; fakat bu gece, iki kıskaç arasında ezilmek yerine, ikisini birden tutmayı öğreneceksin.

Bu gecenin sırrı şudur: iki arada kalmak zaaf değildir; iki âlemi birden görebilmektir. Ferîdüddin Attâr Hz. buyurur: "Kuşlar Sîmurg'u aradı; Sîmurg otuz kuştu." Aradığın birlik, senin içindeki çokluktan çıkar. Bugün sen kendinle buluşacaksın; kaçtığın benlik değil, kaçırdığın benlik ile.

Delv'in tabiatı: sıcak ve rutubetli hava unsurunun sâbite hâlinde kurşunla donması

Delv (Kova) burcunun unsuru hevâ (hava), tabiatı hâr (sıcak) ve ratb (nemli), hâli sâbite (sabit, duran), madeni kurşun, yıldızı Zühal (Satürn). Muhyiddîn İbn Arabî Hz. Harflerin İlmi'nde şaşırtıcı bir hesap verir: hareketlerinden sıcaklığın meydana geldiği feleklerin sayısı iki yüz üç, kuruluğun meydana geldiği feleklerin sayısı iki yüz kırk bir, soğukluğun altmış beş, rutubetin ise yirmi yedidir. Hazret bunların birbirine karışmasından mizacların doğduğunu söyler. İnsanın tabiatı, göğün yüzlerce hareketinin bir araya gelmesinden ince bir terkiptir; bu yüzden kimse bir kelimeyle anlatılamaz. Sen de öylesin: bir kelimeyle anlatılamazsın.

Hava üçlüsünün tabiatı sıcak ve rutubetlidir: hareketlidir, yayılır, her yere değer. Havanın işi taşımaktır; sözünüz de sizden uzağa gider. Fakat sâbite burçlar yerinde durur; bu bir kuvvettir, ama duran su ile duran kalp aynı şey değildir. Senin halin işte budur: hava gibi hareketlisin, ama yerinden kımıldamıyorsun. Sözlerin uzağa gider, bedenin yerinde kalır. Düşüncen yol alır, kalbin tek yerde sayar. İçinde bir çelişki var: özgür olmak istersin, ama kendi zincirine bağlısın. Değişmek istersin, ama değişmemekte ısrar edersin. Herkese şunu söylersin: "Ben farklıyım, ben özgürüm." Ama bu sözü söyledikçe, daha çok benzersin başkalarına; çünkü herkes "ben farklıyım" der.

Madenin kurşun. Kurşun ağırdır; havayı tutmaz, yere çeker. Senin içindeki ağırlık, Zühal (Satürn) yıldızındandır. Zühal (Satürn) soğuk ve kuru; kısıtlayan, sınırlayan, olgunlaştıran tedbir. Bu yıldız sende ilginç bir şey yapar: hava gibi hafif düşünceler üretirsin, ama kurşun gibi ağır bir yalnızlığa düşersin. İnsanlarla beraberken bile yalnızsın; kalabalıkta bile başkasın. Bu yalnızlık seni üzer mi? Hayır. Çünkü sen bu yalnızlığı seçtin; hatta ona tapıyorsun. "Kimse beni anlamaz" dersin; aslında "kimse beni anlamamalı" demek istersin. Çünkü anlaşılmak, sana göre esir olmaktır.

Yûnus Emre Hz. buyurur: "Kalbin genişliği, kâinatın genişliğidir; dar olan sensin, kalp değil." İşte senin sırrın burada: kâinat kadar geniş bir kalbin var, ama sen onu dar bir kafese kilitledin. Bu kafes senin fikrin, senin teorin, senin "ben böyleyim" diye tutturdukların. Her sabah uyanınca, henüz aynaya bakmadan, şunu bir düşün: sen mi kalbini kilitliyorsun, yoksa kalbin mi seni? Cevabı biliyorsun; ama söylemiyorsun. Çünkü söylemek, kapıyı açmak demektir.

Sende su az, toprak daha az. Suyun azlığı hissizlik getirir; toprağın azlığı sebatsızlık. Bir işe başlarsın, yarıda bırakırsın. Bir ilişkiye girersin, mesafe koyarsın. "Bağlanmak istemiyorum" dersin; aslında "bağlanmayı bilmiyorum" demek istersin. Bağlanmak zayıflık değildir; bağlanamamak ise eksikliktir. Bugün Zühal (Satürn) sana toprak unsurunun eksikliğini hissettirecek: sebat, sadakat, yere basmak. Bunları öğrenmedin; çünkü hep havada uçtun. Şimdi yere inme zamanı.

Ve içindeki en büyük çelişki şu: herkesin özgür olmasını istersin, ama kimsenin sana yaklaşmasını istemezsin. İnsanlık sevgisi taşırsın, ama insanlardan kaçarsın. Evrensel konuşursun, ama bireysel sevemezsin. Bu bir hastalık değil; bir imtihan. Çünkü sen Zühal (Satürn) burcusun; Zühal (Satürn) imtihandır, olgunlaştırır. Bugün şunu sor kendine: ben mi insanlardan uzağım, yoksa insanlar mı benden? Cevap her ikisi de; ama sebep hep sen.

Sâbite hâlin seni yerinde tutar; bu bir nimet gibi görünür, ama bazen bir belâdır. Çünkü yerinde durmak, dönmemek demektir; dönmemek ise görmemek demektir. Muhyiddîn İbn Arabî Hz. buyurur: "Kâinat bir harftir; okumasını bilen, bütün kitabı okur." Sen hep aynı harfi okuyorsun; başka harflere bakmıyorsun. Çünkü "ben zaten biliyorum" diyorsun. İşte senin en büyük perden bu: bildiğini sanman.